Η ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας) είναι μια αναπτυξιακή διαταραχή που επηρεάζει την προσοχή, την ικανότητα συγκέντρωσης και τον έλεγχο των παρορμήσεων. Δεν είναι απλώς “ζωηρό παιδί”, ούτε “τεμπελιά”. Είναι κάτι που χρειάζεται κατανόηση, υπομονή και καθοδήγηση, όχι μόνο από ειδικούς, αλλά και από τους γονείς.
Συμπτώματα & Πρώτα σημάδια: Πως να αναγνωρίσετε την ΔΕΠΥ
Οι πρώτες ενδείξεις της ΔΕΠΥ εμφανίζονται συνήθως στην προσχολική ηλικία ή στις πρώτες τάξεις του δημοτικού. Οι γονείς μπορεί να παρατηρήσουν:
- Δυσκολία συγκέντρωσης και εύκολη απόσπαση προσοχής
- Δυσκολία συγκράτησης πληροφοριών (π.χ. ξεχνά οδηγίες, χάνει πράγματα)
- Δυσκολία στην οργάνωση και στην ολοκλήρωση δραστηριοτήτων
- Υπερκινητικότητα (τρέχει, κινείται συνεχώς χωρίς λόγο)
- Παρορμητικότητα (μιλάει εκτός σειράς, δυσκολεύεται να περιμένει)
Αυτά τα χαρακτηριστικά δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι το παιδί έχει ΔΕΠΥ, όμως όταν επιμένουν και επηρεάζουν την καθημερινότητα, αξίζει να διερευνηθούν.
Πως να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες που προκύπτουν
Τα παιδιά με ΔΕΠΥ δεν αντιμετωπίζουν δυσκολίες μόνο στο σχολείο, όπως αδυναμία ολοκλήρωσης εργασιών ή συγκέντρωσης. Συχνά δυσκολεύονται:
- Στις κοινωνικές σχέσεις, επειδή δυσκολεύονται να κατανοήσουν τους κοινωνικούς κανόνες ή να περιμένουν τη σειρά τους
- Στην αυτοεκτίμηση, καθώς παίρνουν συχνά αρνητική ανατροφοδότηση («μην κάνεις φασαρία», «συγκεντρώσου»)
- Στην καθημερινή ρουτίνα, αφού ο σχεδιασμός και η τήρηση προγράμματος είναι απαιτητικές διαδικασίες
Ωστόσο, αυτές οι δυσκολίες μπορούν να αντιμετωπιστούν με υπομονή, συνεπή όρια και στρατηγικές οργάνωσης. Είναι σημαντικό να ενισχυθεί η αυτοεκτίμηση του παιδιού και να δοθεί έμφαση στα δυνατά του σημεία.
Τι μπορείτε να κάνετε ως γονείς:
- Δημιουργήστε σαφές και σταθερό πρόγραμμα στην καθημερινότητα
- Χρησιμοποιήστε απλές, ξεκάθαρες οδηγίες
- Επιβραβεύστε τη θετική συμπεριφορά με έμφαση στην προσπάθεια
- Δώστε επιλογές και χώρο για μικρές νίκες
- Δώστε στο παιδί χρόνο για εκτόνωση μέσα από σωματική δραστηριότητα
- Μείνετε σε επαφή με το σχολείο και συνεργαστείτε με τους εκπαιδευτικούς
Η σταθερότητα, η συναισθηματική σύνδεση και η κατανόηση είναι το τρίπτυχο που μπορεί να αλλάξει την καθημερινότητα ενός παιδιού με ΔΕΠΥ. Οι γονείς δεν χρειάζεται να είναι τέλειοι αλλά παρόντες, δεκτικοί και έτοιμοι να προσαρμόζονται.
Πότε να ζητήσετε βοήθεια
Ενδείξεις ότι μπορεί να χρειάζεται επιπλέον υποστήριξη:
- Το παιδί δυσκολεύεται σοβαρά στο σχολείο ή στις φιλίες
- Υπάρχουν συχνά ξεσπάσματα, απογοήτευση ή χαμηλή αυτοεκτίμηση
- Οι καθημερινές δυσκολίες προκαλούν ένταση στο σπίτι
Εάν παρατηρείτε ότι οι δυσκολίες του παιδιού σας εξακολουθούν να υπάρχουν, είναι σημαντικό να ζητήσετε βοήθεια από έναν ειδικό. Η ΔΕΠΥ δεν είναι κάτι που περνάει, αλλά είναι κάτι που αντιμετωπίζεται, και μάλιστα με πολύ καλά αποτελέσματα όταν υπάρχει κατανόηση, εκπαίδευση και συνέπεια. Είμαστε εδώ για να στηρίξουμε εσάς και το παιδί σας σε αυτή τη διαδικασία.